خانه / مقالات / مثنوی معنوی / تفسیر موضوعی / فرق عالمان آگاه با جاهلان نادان در مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

فرق عالمان آگاه با جاهلان نادان در مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

دفتر ششم

فرق عالمان آگاه با جاهلان نادان

(3878)نَومِ عالِم از عبادت بِه بود

آن چنان علمى كه مُستَنبِه بود

مُستَنبِه: هوشیار، بیدار، جویندة آگاهی و بیداری.

….البتّه علمی که جویای آگاهی و بیداردلی باشد، نه علمی که بر عُجب و نخوتِ صاحب علم بیفزاید حدیث نبوی: نَومٌ عَلی عِلمٍ خَیرٌ مِن صَلوهٍ عَلی جَهلٍ. «خواب با علم بهتر از نمازِ با جهل است.»

***

(3879)آن سكونِ سابِح، اندر آشنا

بِه ز جهدِ اَعجَمى با دست و پا

سابِح: شناگر.

یا مثلاً بی حرکت ماندن شناگر در اثنای شنا از دست و پازدن و جُنب و جوش کسی که شنا نمی داند بهتر است

(3880) اعجمى زد دست و پا و، غرق شد

مى‏رود سَبّاح ساكن چون عُمُد

سَبّاح: شناگر ماهر. صیغة مبالغة سابح.

عُمُد: ستونها، جمعِ عَمُود. در اینجا مراد الوار و تیرک های چوبی است.

***

(3881)علم، دريايى است بى‏حدّ و كنار

طالبِ علم است غوّاصِ بِحار

(3882)گر هزاران سال باشد عُمرِ او

او نگردد سير خود از جستجو

(3883)كان رسول حق بگفت اندر بيان

اينكه: مَنهومان هُما لا يَشبَعان‏

رسول خدا (ص) فرموده است که:

مَنهومانِ لا يَشبَعانِ طالِبُ الدُّنيا و طالِبُ العِلمِ : يعنى دو حريصند كه هرگز سير نمى‏شوند يكى طالب علم و يكى طالب دنيا

در تفسير اين خبر كه مصطفى صلوات اللَّه عليه فرمود مَنهومانِ لايَشبَعانِ طالبُ الدُّنيا و طالِبُ العِلمِ كه اين علم غير علم دنيا بايد تا دو قسم باشد اما علم دنيا هم دنيا باشد الى آخره و اگر همچنين شود كه طالبُّ الدُّنيا و طالِبُّ الدُّنيا تكرار بود نه تقسيم، مع تقريره‏

(3884)طالبُ الدُّنيا و تَوفيراتُها

طالِبُ العِلمِ وَ تَدبيراتُها

خواهان دنیا و زخارف آن، خواهان دانش و اندیشه های آن

(3885)پس در اين قسمت چو بگمارى نظر

غيرِ دنيا باشد اين علم، اى پدر

پدرجان، اگر به این تقسیم بندی خوب دقّت کنی درخواهی یافت که این علم، یعنی علم آخرت غیر از علم دنیاست.]آن علم اعلی است، و این علم ادنی.[

(3886)غيرِ دنيا پس چه باشد؟ آخرت

كِت كَنَد زين جا و باشد رهبرت‏

پس غیر دنیا چیست؟ آخرت، یعنی هر چیز که علم دنیوی نباشد، قطعاً علم اُخروی است. و علم اخروی تو را از جایگاه تنگ دنیا می کَنَد و راهبرت می شود

بازدیدها: 32

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − هشت =