خانه / مقالات / مثنوی معنوی / تفسیر موضوعی / موضوع «شیطان درونی» از مثنوی شریف توسط استاد محمد قدسی

موضوع «شیطان درونی» از مثنوی شریف توسط استاد محمد قدسی

دفتر چهارم

(شیطان درونی)

 ( 1146) مسجدِ اقصى، بسازيد اى كرام

كه سليمان باز آمد، وَ السَّلام‏

مسجد اقصى ساختن: كنايت از پاك كردن دل از هواى نفسانى آن گاه متوجه خدا گشتن.

 ( 1147) ور، از اين ديوان و، پَريان، سر كشند

جمله را أملاك، در چنبر كشند

أملاك: جمع مَلَك به معنی فرشتگان. در چَنبر كشيدن: به اطاعت در آوردن.

 ( 1148) ديو، يك دم كژ رود، از مكر و زرق

تازيانه آيدش، بر سر، چو برق‏

زرق: حیله و تزویر.

( 1149) چون سليمان شو! كه تا ديوانِ تو

سنگ بُرّند از پىِ ايوانِ تو

  «سورةص آیة37: وَ اَلشَّياطِينَ كُلَّ بَنَّاءٍ وَ غَوَّاصٍ. بیت 1114 /4 »

 ( 1150) چون سليمان باش! بى‏وسواس و، ريو

تا تو را فرمان برد، جنّى و ديو

ريو: مکر و حیله. سليمانى كردن ديو: مسلط شدن نفس بر عقل.

 ( 1151) خاتم تو اين دل است و، هوش دار!

تا نگردد ديو را، {خاتم شكار}

 ( 1152) پس سليمانى كند بر تو، مدام

ديو با خاتم، حذر كن و السّلام‏

سلیمانی کردن: فرمانروایی کردن.

( 1153) آن سليمانى، دلا منسوخ، نيست

در سر و سِرّت {سليمانى كُنى_} است‏

منسوخ نبودن سليمانى: اشارت است به كمين كردن شيطان در دل آدمى تا چه وقت بر او چيره گردد.

 ( 1154) ديو هم، وقتى سليمانى، كند

ليك هر جولاهه، اطلس كِى تند؟

جُولاهَه و اطلس: اشارت است به شيطان و مكر او كه ضعيف استجُولاهه: بافنده، نسّاج.

  « برداشتی از نساء، 76 است »

«به قول حافظ :  نه هر که چهره بر افروخت دلبری داند/

    نه هر که آینه سازد سکندری داند»

 

بازدیدها: 20

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده + 4 =