خانه / مقالات / مثنوی معنوی / تفسیر موضوعی / موضوع «شیطان و فقر او» از مثنوی شریف توسط استاد محمد قدسی

موضوع «شیطان و فقر او» از مثنوی شریف توسط استاد محمد قدسی

دفتر دوم

مولانا در داستان آن زندانی بسیار پر خور و مفلس فقر انسان تابع شیطان و بی چیزی شیطان را به تصویر می کشد

( 652) پيش من افلاس او ثابت شده است

نقد و كالا نيستش چيزى به دست‏

افلاس: توانايى نداشتن بر پرداخت دينى كه در ذمّه است. چيزى به دست بودن: مالك چيزى بودن.

***

خداوند دربارۀ شیطان می فرماید:

(سوره البقره) (268) (ص 45) الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاء وَاللّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلاً وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

شیطان وعدۀ فقر و بیچارگی و مفلسی می دهد و انسان ها اکثراً از او پیروی می کنند

(سوره الحج) (3) (ص 332) وَمِنَ النَّاسِ مَن يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَّرِيدٍ

و تا از او پیروی می کنند در حبس دنیا خواهند ماند و به فرمودۀ مولانا تا وقتی که فقر او مبدل به فقر حقیقی شود و به مرتبۀ رستگان از قیود برسد در دنیا باقی خواهد بود

( 653) آدمى در حبس دنيا ز آن بود

تا بود كافلاس او ثابت شود

 ( 654) مفلسى ديو را يزدان ما

هم منادى كرد در قرآن ما

«وَ ما يَعِدُهُمُ اَلشَّيْطانُ إِلاَّ غُرُوراً.» 4: 120 (نساء، 120 و اسراء، 64)

حج/3/ص332:وَ مِنَ النَّاسِ مَن يجُادِلُ فىِ اللَّهِ بِغَيرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَنٍ مَّرِيدٍ

 ( 655) كو دغا و مفلس است و بد سخن

هيچ با او شركت و سودا مكن‏

 ( 656) ور كنى او را بهانه آورى

مفلس است او صرفه از وى كى برى‏

***

دفتر پنجم

(1526)بشنو از عقلِ خود اى انبار دار

گندم خود را به ارضُ اللَّه سپار

انبار دار: جمع كننده مال دنياست، «انبار» به معنى ضمير و نفس انسان است.گندم: استعارت از مال گرد آمده.اَرضُ اللَّه: أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اَللَّهِ واسِعَةً. 4: 97 (نساء، 97)

آن كه اَرضُ اللَّهِ واسع گفته‏اند

عرصه‏اى دان انبيا را بس بلند 3182/1

 (1527)تا شود ايمن ز دزد و از شُپُش

ديو را با ديوچه زوتر بِكُش‏

دزد و شُپُش: كنايت از شيطان و هواى نفس.ديو و ديوچه: شيطان و وسوسه‏هاى او.

 (1528)كاو همى‏ترساندت هر دم ز فقر

همچو كبكش صيد كن اى نره صَقر

او همى‏ترساندت: اَلشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ اَلْفَقْرَ. 2: 268 (بقره، 268)صَقر: مرغ شكارى.

 (1529)بازِ سلطان عزيزِ كاميار

ننگ باشد كه كند كبكش شكار

باز سلطان عزيز: ننگ است آدمى كه از نسل خليفه اللَّه است فريب شيطان را خورد.

 

بازدیدها: 18

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + یک =