خانه / مقالات / مثنوی معنوی / تفسیر موضوعی / موضوع «انسان خود زمینۀ خیر و شر خود را فراهم می کند» از مثنوی شریف توسط استاد محمد قدسی

موضوع «انسان خود زمینۀ خیر و شر خود را فراهم می کند» از مثنوی شریف توسط استاد محمد قدسی

 

سعادت و شقاوت دو مقولة راهبردی است که مخصوص انسان است و او  است که زمینة آن دو  را در درون خویش فراهم می کند و این انسان است که برای قطار سرنوشت خود به گونه ای ریل گذاری می کند که به آن مقصد نهائی که سعادت و یا شقاوت است راه می یابد

با این تفاوت که اگر راه شقاوت را پیمود خود به این راه می رود و نگون بخت می گردد و اگر راه خوشبختی را پیمود در نهایت به توفیق الهی به نتیجة مطلوب دست می یابد:

(سوره هود) (106)(ص233) فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُواْ فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ (106)

اما تیره بختان [که خود سبب تیره بختی خود بودند] در آتشند، آنان در آن جا ناله های حسرت بار و فریادهای شدیدی دارند «106»

(سوره هود) (107)(ص233) خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ إِلاَّ مَا شَاء رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ (107)

  تا آسمان ها و زمینِ [قیامت] پابرجاست در آن [آتش] جاودانه اند، مگر آنچه پروردگارت بخواهد، مسلّماً پروردگارت هرچه بخواهد انجام می دهد «107»

(سوره هود) (108)(ص233) وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُواْ فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ إِلاَّ مَا شَاء رَبُّكَ عَطَاء غَيْرَ مَجْذُوذٍ (108)‏

اما نیک بختان [که با توفیق خداوند نیک بخت شده اند] تا آسمان ها و زمینِ [قیامت] پابرجاست در بهشتند، و در آن جاودانه اند، مگر آنچه را که پروردگارت بخواهد، [بهشت] عطایی قطع نشدنی و بی پایان است «108»

و آن وقت در بارة کسانی که انتخاب درست نکردند قرآن می فرماید :

( سوره النساء) (62) (ص88)  فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَآؤُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلاَّ إِحْسَاناً وَتَوْفِيقاً (62)

( سوره النساء) (78) (ص90)أَيْنَمَا تَكُونُواْ يُدْرِككُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِي بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ وَإِن تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُواْ هَـذِهِ مِنْ عِندِ اللّهِ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُواْ هَـذِهِ مِنْ عِندِكَ قُلْ كُلًّ مِّنْ عِندِ اللّهِ فَمَا لِهَـؤُلاء الْقَوْمِ لاَ يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً (78)

( سوره النساء) (79) (ص90) مَّا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَّفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولاً وَكَفَى بِاللّهِ شَهِيداً (79)‏

دفتر اول

( 2296) اين همه غمها كه اندر سينه‏هاست

از بخار و گرد بود و باد ماست‏

اين همه غم و درد كه در سينه ماها است گردبادهايى است كه از هستى ما بوجود آمده.

بخار و گرد: مجازا، آثار و لوازم، علائم. بمناسبت آن كه بخار از لوازم و نشانه‏هاى حرارت، و گرد نتيجه و علامت بر خاستن باد است.

باد و بود: غرور و خود بينى، تكبر و هستى (بمعنى خود پرستى) هستى و لوازم آن:

شاه گويد مر شما را از منست اين باد و بود

گر نباشد سايه‏ى من، بود جمله گشت باد

ديوان، ب 7716

باد، تكبر، بود، هستى است كه در معنى خود بينى بكار مى‏رود، تفسير آن، به روزگار و زمانه (آنندراج) غلط است. نيز، جع: شرح مثنوى شريف، ج 1، ذيل: ب 605.

( 2297) اين غمان بيخ كن چون داس ماست

اين چنين شد و آن چنان وسواس ماست‏

اين غمهاى بنيان كن چون داسيست كه عمر ما را درو مى‏كند و اين همه چنين شد و چنان شد وسواسيست كه بما عارض شده.

 

 

بازدیدها: 27

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه + سیزده =