خانه / مقالات / مثنوی معنوی / دفتر سوم / مثنوی معنوی، دفتر سوم، جلسه سیزدهم، ابیات 517 تا 558

مثنوی معنوی، دفتر سوم، جلسه سیزدهم، ابیات 517 تا 558

متن ابیات :از بیت 517 تا 531

( 517) دِه مرو دِه مرد را احمق كند

                        عقل را بى‏نور و بى‏رونق كند      

( 518) قول پيغمبر شنو اى مُجتَبى

                        گورِ عقل آمد وطن در روستا        

( 519) هر كه در رُستا بود روزى و شام

                         تا به ماهى عقل او نبود تمام‏        

( 520) تا به ماهى احمقى با او بوَد

                 از حشيش دِه جز اينها چه درود؟      

( 521) و آن كه ماهى باشد اندر روستا

                       روزگارى باشدش جهل و عمى‏    

( 522) دِه چه باشد؟ شيخِ واصل ناشده

                    دست در تقليد و حجّت در زده‏      

( 523) پيش شهرِ عقلِ كلّى اين حواس

                  چون خزان چشم بسته در خَراس‏        

( 524) اين رها كن صورتِ افسانه گير

                      هِل تو دُردانه تو گندم دانه گير        

( 525) گر به دُر ره نيست هين بُر مى‏ستان

                  گر بد آن ره نيستت اين سو بران‏    

( 526) ظاهرش گير ار چه ظاهر كژ پرد

                             عاقبت ظاهر سوى باطن برد      

( 527) اوّلِ هر آدمى خود صورت است

              بعد از آن جان كو جمال سيرت است        

( 528) اوّل هر ميوه جُز صورت كى است

                 بعد از آن لذّت كه معنىّ وى است‏    

( 529) اوّلا خرگاه سازند و خرند

                 تُرك را ز آن پس به مهمان آورند        

( 530) صورتت خرگاه دان معنيت تُرك

                     معنيَت ملاّح دان صورت چو فُلك‏

( 531) بهر حق اين را رها كن يك نفس

                              تا خرِ خواجه بجنباند جَرَس‏

……………………………………………………..

شرح ابیات : از بیت 517 تا 531

از بیت 523-517 موضوع: همنشینی ( اشاره به سوره زخرف آیه 67)

( 517) دِه مرو دِه مرد را احمق كند

                            عقل را بى‏نور و بى‏رونق كند

ده مرو كه ده مرد را احمق مى‏سازد و عقل را بى‏نور و بى‏رونق مى‏كند.

( 518) قول پيغمبر شنو اى مُجتَبى

                            گورِ عقل آمد وطن در روستا

قول پيغمبر (ص ع) را بشنو و در شهر وطن كن كه هر كس در ده وطن كند عقل او كور خواهد بود.

قول پيغمبر شنو: مقصود روايتى است كه در برخى كتاب‏ها آمده، و مرحوم فروزانفر آن را در احاديث مثنوى (ص 75) ثبت كرده است

«لا تَسكُنِ الكُفُورَ فَإنَّ ساكِنَ الكُفورِ كَساكِنِ القُبُور: و كفور سرزمين دور افتاده است از مردم، كه بدان گذر نمى‏كنند.» (نهايه ابن اثير)

و مردمِ شام ده را كفر گويند. (نهايه ابن اثير)

مجلسى (ره) از جامع الاخبار از رسول خدا (ص) آرد كه به على (ع) وصيت كرد: «لا تَسكُنِ الرُّستاقَ فَإنَّ شُيُوخَهُم جَهَلَةٌ وَ شُبّانِهُم عَرَمَةٌ ( بر تعصب جمع می شوند) وَ نِسوانَهُم كَشَفَةٌ وَ العالِمُ بَينَهُم كَالجِيفَةِ بَينَ الكِلابِ.» (بحار الانوار، ج 73، ص 156، و نگاه كنيد به: نهج البلاغه، نامه 69)

مجتبى: گزيده.          

( 519) هر كه در رُستا بود روزى و شام  

                            تا به ماهى عقل او نبود تمام‏

هر كس يك روز در ده باشد تا يك ماه عقلش بجا نيست‏.      

( 520) تا به ماهى احمقى با او بوَد

                        از حشيش دِه جز اينها چه درود؟

تا يك ماه حمق در او هست البته از علف ده غير از اين چه چيز ممكن است بچيند.

حشيش: گياه خشك. حشيش ده: كنايت از آن چه از مصاحبت مردم آن به دست مى‏آيد.        

( 521) و آن كه ماهى باشد اندر روستا

                          روزگارى باشدش جهل و عمى‏

كسى كه يك ماه در ده باشد يك روزگار درازى در جهل و كورى خواهد بود.

ماهى در ده بودن: مأخذ آن عبارتى است بدين مضمون: «مَن سَكَنَ فِى القُرَى يَوماً تَحَمَّقَ شَهراً وَ مَن سَكَن فِى القُرَى شَهراً تَحَمَّقَ دَهرا.» (شرح ولى محمد اكبر آبادى، حاشيه مثنوى چاپ كانپور)

( 522) دِه چه باشد؟ شيخِ واصل ناشده

                          دست در تقليد و حجّت در زده‏

ده چيست؟ ده يعنى شيخى كه بخدا نرسيده و در تقليد مانده و استدلال را پيشه خود ساخته‏.        

( 523) پيش شهرِ عقلِ كلّى اين حواس  

                       چون خران چشم بسته در خَراس‏

اين حواسى كه ما داريم در نزد شهر عقل كلى چون خران چشم بسته‏اى هستند كه آنان را به آسياب بسته‏اند.

شهر عقل كلى: (اضافه مشبه به به مشبّه) مقصود از «شهر» ولى واصل به حق است.

خَراس: آسيابى كه با خر يا ديگر چار پا گردد        

از بیت 531-524 موضوع: از آثار پی به موثر بردن یا از نشانه پی به ذونشان بردن است.

( 524) اين رها كن صورتِ افسانه گير    

                              هِل تو دُردانه تو گندم دانه گير

حالا اين معنى را رها كن و صورت افسانه را بگير در دانه را رهاكن دانه گندم را بگير.

دُردانه: درّ يكتا، دُرّ گرانبها. كنايت از معنى.          

( 525) گر به دُر ره نيست هين بُر مى‏ستان

                          گر بد آن ره نيستت اين سو بران

اگر به در دسترس ندارى گندم را بستان و آن سو راه ندارى از اين سوى بران‏.

بُرّ: گندم، كنايت از ظاهر لفظ.          

( 526) ظاهرش گير ار چه ظاهر كژ پرد

                                  عاقبت ظاهر سوى باطن برد

ظاهر را بگير اگر چه ظاهر كج باشد چرا كه بالاخره ظاهر بطرف باطن مى‏رود.        

( 527) اوّلِ هر آدمى خود صورت است

                     بعد از آن جان كو جمال سيرت است‏

اول هر آدمى صورت است و پس از آن جان است كه او جمال سيرت انسان است‏.        

( 528) اوّل هر ميوه جُز صورت كى است

                        بعد از آن لذّت كه معنىّ وى است‏

اول هر ميوه جز صورت نيست و بعد از صورت لذت و شيرينى است كه معنى آن است‏.        

( 529) اوّلا خرگاه سازند و خرند      

                        تُرك را ز آن پس به مهمان آورند

اول خيمه و خرگاه و قصر را مى‏سازند پس از آن ترك محبوب را مهمان مى‏كنند.

خَرَند: محوطه‏اى كه اطراف آن را گل كارى كرده براى نشستن درست كنند. (حاشيه برهان قاطع) خشت كارى اطراف باغچه. كنار صفّه و ايوان. (برهان قاطع)

( 530) صورتت خرگاه دان معنيت تُرك

                           معنيَت ملاّح دان صورت چو فُلك‏

صورت تو چون خرگاه و معنى ترك آن خرگاه است معنى تو چون ملاح و صورت چون بادبان است.

فُلك: كشتى.

( 531) بهر حق اين را رها كن يك نفس

                                تا خرِ خواجه بجنباند جَرَس‏

تو را بخدا يك دم اين گفتگو را رها كن تا خر خواجه كه بده مى‏رفت زنگ خود را بصدا در آورد.

جَرس جُنباندن: زنگ را به صدا در آوردن. كنايت از به راه افتادن.

حديث‏هايى در مذمّت روستا و روستا نشينى آمده كه ظاهراً بلكه مطمئناً در باره بيابان نشينانى است كه به خاطر دورى از حضور در جمعه و جماعت مسلمانان كمتر تخلق به اخلاق مسلمانى داشتند. اما منظور مولانا از نكوهش روستا و روستا نشينى و آوردن داستان شهرى و روستايى و پايان كار شهرى كه به پشيمانى رسيد، چنان كه خود فرمايد، مفهوم ظاهرى داستان نيست، بلكه راهنمايى جويندگان و مبتديان است به ملازمت شيخ واصل، كه او در جامعيّت همچون شهر است و داراى عقل كامل. آن كه از چنين شيخ دور افتد همچون مرد افتاده به سرزمينى است كه مردم بدان گذر نكنند، و آن كه يك شبانه روز خدمت اين شيخ را درك نكند از بركت‏هاى بسيار محروم ماند تا چه رسد به كسى كه يك ماه از او دور شود. سپس بدين نكته اشارت مى‏كند كه همگان را قوت درك معنى اين داستان‏ها نيست، اما از ظاهر داستان هم توان به معنى راه برد.

……………………………………………….

متن ابیات :از بیت 532 تا 546

*رفتن خواجه و قومش به سوى ده *

( 532) خواجه و بچگان جهازى ساختند

                                   بر ستوران جانب دِه تاختند      

( 533) شادمانه سوى صحرا راندند

                                سافِرُوا كَى تَغنَمُوا بر خواندند      

( 534) كز سفرها ماه كيخسرو شود  

                                    بى‏سفرها ماه كى خسرو شود              

( 535) از سفر بَيدَق شود فرزينِ راد

                                 وز سفر يابيد يوسف صد مراد      

( 536) روز روى از آفتابى سوختند

                                  شب ز اختر راه مى‏آموختند    

( 537) خوب گشته پيشِ ايشان راه زشت

                              از نشاط دِه شده ره چون بهشت‏    

( 538) تلخ از شيرين لبان خَوش مى‏شود

                              خار از گلزار ،دل كَش مى‏شود        

( 539) حَنظَل از معشوق خرما مى‏شود

                             خانه از هم خانه صحرا مى‏شود      

( 540) اى بسا از نازنينان خار كش

                                    بر اميد گُل عِذارِ ماه‏وَش‏      

( 541) اى بسا حمّال گشته پشت ريش

                               از براى دل برِ مَه روى خويش‏      

( 542) كرده آهنگر جمال خود سياه

                              تا كه شب آيد ببوسد روى ماه‏    

( 543) خواجه تا شب بر دكانِ چار ميخ

               ز آن كه سَروى در دلش كرده است بيخ‏      

( 544) تاجرى دريا و خشكى مى‏رود

                             آن به مهر خانه شِينى مى‏دود    

( 545) هر كه را با مُرده سودايى بود

                                    بر اميد زنده سيمايى بود      

( 546) آن دروگر روى آورده به چوب

                             بر اميد خدمت مه روى خوب‏

………………………………………………….

شرح ابیات : از بیت 532 تا 546

موضوع بیت 535-532 : سفر چه پیامی دارد؟

( 532) خواجه و بچگان جهازى ساختند

                                بر ستوران جانب دِه تاختند

خواجه و بچه‏هايش مالها را زين و پالان كرده بطرف ده روانه شدند.

جهاز: رخت مسافر، اسباب سفر.      

( 533) شادمانه سوى صحرا راندند

                              سافِرُوا كَى تَغنَمُوا بر خواندند

با كمال شادى بطرف صحرا مركب رانده مى‏گفتند سفر كنيد تا غنيمت بدست آوريد.

سافروا…: اشارت است به حديثى كه مرحوم فروزانفر آن را از الجامع الصّغير بدين صورت آورده است:

«سافِرُوا تَصِحُّوا وَ تَغنَمُوا.» يعنى سفر كنيد تا سالم بوده و غنيمت بدست آوريد.

اين حديث در مسند احمد چنين است: «سافِرُوا تَصِحُّوا وَ اغزُوا تَستَغنُوا.» (مسند، ج 2، ص 380) اين روايت در محاسن برقى از امام صادق (ع) به دو صورت آمده است: «سافِرُوا تَصِحُّوا.» «سافِرُوا تَغنَموا.» و هم از آن حضرت از رسول خدا (ص) آمده است كه «سافِرُوا تَصِحُّوا وَ جاهِدُوا تَغنَموا و حجُّوا استغنوا.» (محاسن برقى، ج 2، ص 345، و نگاه كنيد به: امثال و حكم)      

( 534) كز سفرها ماه كيخسرو شود

                                 بى‏سفرها ماه كى خسرو شود؟

كيخسرو: پادشاه بزرگ. نيز نام پسر سياوش، سومين پادشاه ايران از سلسله پادشاهان كيانى. نيز لقب بعض پادشاهان اين سلسله.

كيخسرو شدن ماه: اشارت است بدان كه ماه چون به چهاردهمين شب رسد درخشندگى آن به كمال بود.

خسرو شدن: كنايت از به كمال رسيدن.          

( 535) از سفر بَيدَق شود فرزينِ راد

                                  وز سفر يابيد يوسف صد مراد

سفر پياده را فرزين مى‏كند و يوسف از مسافرت صد گونه مراد بدست آورد.

بَيدَق: معرّب پياده.

فَرزين: معرّب وزير. وزير كلمه‏اى است معرّب. هر دو كلمه از اصطلاحات شطرنج است.

پياده در بازى تنها مى‏تواند يك خانه پيش رود و چون هفت خانه را پيش رود، در خانه هشتم حركت او مانند حركت وزير خواهد بود: «پياده عاج [چون‏] عرصه شطرنج به سر مى‏برد فرزين مى‏شود.» (گلستان سعدى، ص 159) و نظير اين معنى است اين دو بيت:

         دَعنِى أسِر فِى البِلادِ مُبتَغِياً          

                                            فَضلَ ثَراءٍ مَتَى يَفِر زانَا

         فَبَيدَقُ النَّطعِ وَ هُوَ أحقَرُ ما    

                                            فِيهِ إِذا سارَ صارَ فَرزانا

بگذارم تا در پىِ ثروت افزون در شهرها سفر كنم كه هر گاه ثروت افزون گردد زينت دهد، كه پياده شطرنج كه خردترين (مهره) در نطع است چون بگردد وزير شود. (ابو مروان تميمى، متنبّى، و سعدى، ص 185، به نقل از توضيحات دكتر يوسفى، گلستان سعدى، ص 487)

از سفر يابيد يوسف: اشارت است بدان كه چون يوسف (ع) از كنعان به مصر افتاد، به پادشاهى رسيد.        

( 536) روز روى از آفتابى سوختند

                                    شب ز اختر راه مى‏آموختند

بالاخره خواجه و كسانش روز چهره‏شان از آفتاب مى‏سوخت و شب براى يافتن راه از ستارگان استمداد مى‏كردند.

روى از آفتاب سوختند: مقصود خواجه و فرزندان اوست، كه تحمّل گرمى آفتاب كردند.

از اختر راه آموختن: در قديم كاروانيان شب‏ها به راهنمايى ستارگان جهت را مى‏يافتند.

كنايت از آن كه روز و شب در راه پيمودن دچار مشقت بودند. و در آن تعريضى است به آنان كه از شهر (شيخ و اصل) دور مى‏افتند و گمراه مى‏شوند. (نگاه كنيد به: شرح بيت 522 3)        

موضوع بیت 537: حب الشیء یعمی و یصم(دوستی هر چیزی انسان را کر و کور می کند. و همچنین اشاره به سوره بقره آیه 216 )

( 537) خوب گشته پيشِ ايشان راه زشت  

                            از نشاط دِه شده ره چون بهشت‏

اين راه زشت در نظرشان خوب جلوه‏گر شده و از نشاط رسيدن بده راه مثل بهشت شده بود.

      

موضوع بیت547- 538: تحمل مشقات برای رسیدن به مقصد

( 538) تلخ از شيرين لبان خَوش مى‏شود

                               خار از گلزار دل كَش مى‏شود

آرى از شوق شيرين لبان تلخيها خوش و شيرين شده و خار چون گلزار دل كش مى‏گردد.

( 539) حَنظَل از معشوق خرما مى‏شود

                            خانه از هم خانه صحرا مى‏شود

حنظل با معشوق چون خرما شيرين شده و خانه از هم خانه محبوب چون صحرا و باغ مى‏گردد.

حَنظَل: هندوانه ابو جهل. ميوه‏اى است كه نهايت تلخ است، به فارسى آن را «كَبست» گويند.

حنظل از معشوق خرما شدن: نظير:

         زهر از قبل تو نوشداروست      

                                          فحش از دهن تو طيّبات است

(سعدى، غزليات)

صحرا شدن: كنايت از فراخ گشتن، فرح بخش بودن، موجب خوشى گشتن.        

( 540) اى بسا از نازنينان خار كش

                                        بر اميد گُل عِذارِ ماه‏وَش‏

بسى اشخاص نازنين كه باميد گلعذار مهوش خار كش شده‏.

نازنين: معادل ناز پرورده، كه در نعمت و آسايش به سر مى‏برد.

خار كش: كنايت از تحمل كننده سختى.        

( 541) اى بسا حمّال گشته پشت ريش  

                                  از براى دل بر مَه روى خويش‏

و بسى از مردان كه براى دل بر ماهروى خود از كشيدن بار گران پشتشان مجروح گرديده است‏.        

( 542) كرده آهنگر جمال خود سياه  

                               تا كه شب آيد ببوسد روى ماه‏

آهنگر روز صورت خود را سياه مى‏سازد تا شب بتواند بروى ماه بوسه زند.

( 543) خواجه تا شب بر دكانِ چار ميخ

                ز آن كه سَروى در دلش كرده است بيخ‏

خواجه براى اينكه مهر سرو قدى در دلش ريشه زده از صبح تا شب در دكان خويش ميخكوب گرديده‏.

چهار ميخ: كنايت از ساكن، نشسته.

سَرو: كنايت از همسرى خوش اندام و زيبا.         

( 544) تاجرى دريا و خشكى مى‏رود

                                  آن به مهرِ خانه شينى مى‏دود

بازرگان كه از وطن آواره شده راه دريا و خشكى در پيش گرفته از مهر يك دل بر خانگى اين كار را مى‏كند.

شين: مخفف نشين.

         گويد اى بنده تو رو بر صدر شين

                                   من بگيرم كفش چون بنده كهين‏

1488 2 خانه شين: كنايت از بانوى خانه.

( 545) هر كه را با مُرده سودايى بود

                                        بر اميد زنده سيمايى بود

آن كه عمله كار مردگان است باميد خوش سيماى زنده‏ايست‏.

مرده: ظاهرا مولانا اين واژه را برابر «صامت» كه در عربى به معنى نقدينه است به كار برده يا مطلق كالا. و مى‏توان گفت «سودا با مرده» كنايت از حرفه مرده شويى است. (مرده شو براى به دست آوردن پولى كه در راه زنده سيمايى هزينه كند مرده مى‏شويد).

زنده سيما: كنايت از زن و فرزند.      

( 546) آن دروگر روى آورده به چوب

                                  بر اميد خدمت مه روى خوب‏

آن دروگرى كه مشغول زحمت درو كردن و خرمن كوبى است بخاطر يار زيباى خود اين زحمت را متحمل شده‏.

…………………………………………………….

متن ابیات :از بیت 547 تا 558

( 547) بر اميد زنده‏اى كن اِجتهاد

                                كو نگردد بعد روزى دو جَماد      

( 548) مونسى مَگزين خسى را از خَسى

                                  عاريت باشد در او آن مونسى‏      

( 549) اُنس تو با مادر و بابا كجاست

                              گر بجز حق مونسانت را وفاست‏      

( 550) اُنس تو با دايه و لالا چه شد

                                گر كسى شايد به غير حق عَضُد      

( 551) اُنس تو با شير و با پستان نماند

                                       نفرت تو از دبيرستان نماند      

( 552) آن شعاعى بود بر ديوارِشان

                             جانب خورشيد وا رفت آن نشان‏        

( 553) بر هر آن چيزى كه افتد آن شعاع

                            تو بر آن هم عاشق آيى اى شجاع‏

( 554) عشق تو بر هر چه آن موجود بود

                                آن ز وصفِ حقِّ زر اندود بود    

( 555) چون زرى با اصل رفت و مس بماند

                                    طبع سير آمد، طلاق او بِراند      

( 556) از زر اندودِ صفاتش پا بكش

                       از جهالت قلب را كم گوى خوش‏

     ( 557) كآن خوشى در قلب‏ها عاريَّت است

                                 زير زينت مايه بى‏زينت است‏      

( 558) زر ز روى قلب در كان مى‏رود

                   سوى آن كان رو تو هم كان مى‏رود        

 

…………………………………………………..

شرح ابیات : از بیت 547 تا 558

( 547) بر اميد زنده‏اى كن اِجتهاد

                              كو نگردد بعد روزى دو جَماد

اكنون كه تو كوشش مى‏كنى باميد زنده‏اى جد و جهد كن كه بعد از دو روز تبديل بجماد نگردد.

زنده: كنايت از پايدار، ماندنى.

جماد نشدن: فانى نگشتن      

موضوع بیت 560-548 : بگو خدا و همه چیز را رها کن ( اشاره به سوره انعام آیه 91 قل لله ثم ذرهم… )

( 548) مونسى مَگزين خسى را از خَسى

                                   عاريت باشد در او آن مونسى‏

هان از پست فطرتى پستى را مونس خود قرار نده انسى كه در او ديده مى‏شود عاريه است‏.

خس: پست. خسى: پستى. (با خدا انس گير كه باقى است نه با آفريده‏اى كه فانى است).      

( 549) اُنس تو با مادر و بابا كجاست

                              گر بجز حق مونسانت را وفاست

اگر جز حق مونسان را وفايى هست انس تو با پدر و مادرت كجا رفت؟

(550) اُنس تو با دايه و لالا چه شد

                                گر كسى شايد به غير حق عَضُد

اگر جز حق ممكن است پشت بند و كمك تو باشد دايه و لله تو اكنون كجا رفته‏اند؟

دايه و لالا له له: زن و مرد كه سرپرستى و تربيت كودكى به عهده آنان بود.(نمونه‏هايى از دوستانى كه ناماندنى‏اند).

عَضُد: بازو. كنايت از يار، نيرو دهنده.

(551) اُنس تو با شير و با پستان نماند

                                     نفرت تو از دبيرستان نماند

نه انس تو با شير و پستان باقى ماند و نه نفرت تو از دبستان و دبيرستان‏.

 

( 552) آن شعاعى بود بر ديوارِشان

                              جانب خورشيد وا رفت آن نشان

انس و علاقه تو به آنها چون شعاع آفتاب بود كه بديوارى بتابد شعاع بجانب آفتاب رفت و ديوار تاريك بجا ماند.

( 553) بر هر آن چيزى كه افتد آن شعاع

                           تو بر آن هم عاشق آيى اى شجاع

آن شعاع بهر چيز بتابد تو عاشق آن خواهى شد.

( 554) عشق تو بر هر چه آن موجود بود

                                آن ز وصفِ حقِّ زر اندود بود

بهر چيز كه تو عاشق شدى او از صفات حق زر اندود شده بود.

زر اندود: بيشتر صفت مفعولى است (زر اندوده) چنان كه در بيت 555، ليكن در اين بيت به معنى صفت فاعلى است (زر انداينده). (به موجودات از آن رو دل مى‏بستى كه شعاعى از لطف و خوبى خدا بر آنان افتاده بود).

( 555) چون زرى با اصل رفت و مس بماند

                                     طبع سير آمد، طلاق او بِراند

زرى: زر بودن.

طلاق راندن: طلاق گفتن، رها كردن.

( 556) از زر اندودِ صفاتش پا بكش    

                           از جهالت قلب را كم گوى خوش‏

از زر صفات او غافل مشو و از جهالت قلب را زر تصور نكن و خوب نشمار.

(557) كآن خوشى در قلب‏ها عاريَّت است

                                    زير زينت مايه بى‏زينت است كه آن خوبى در قلب عاريه است و در زير همان خوبى بدى و زشتى خوابيده است‏.

زير زينت…: ظاهر زر اندود است و درون قلب.

( 558) زر ز روى قلب در كان مى‏رود

                     سوى آن كان رو تو هم كان مى‏رود

زر از روى پول قلب بالاخره پاك شده و مى‏رود مى‏رود و بمكان اصلى خود مى‏رسد تو هم بهمان كان برو كه او همى‏رود.

زر ز روى قلب…: زيبايى عاريتى هر چيز، به اصل باز مى‏گردد. پس تو هم بكوش تا به اصل برسى.

……………………………………………………………………

بازدیدها: 244

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × سه =