خانه / مقالات / مثنوی معنوی / دفتر سوم / مثنوی معنوی، دفتر سوم، جلسه بیست و چهارم،از بیت 1121 تا 1156

مثنوی معنوی، دفتر سوم، جلسه بیست و چهارم،از بیت 1121 تا 1156

متن ابیات:از بیت 1121 تا 1135

( 1121) از گزافه كى شدند اين قوم لنگ؟            

                     فخر را دادند و بخريدند ننگ‏      

( 1122) پا شكسته مى‏روند اين قوم حج            

                 از حرج راهى است پنهان تا فرج‏  

( 1123) دل ز دانش‏ها بشستند اين فريق            

           ز آن كه اين دانش نداند آن طريق‏        

( 1124) دانشى بايد كه اصلش ز آن سر است            

         ز آن كه هر فرعى به اصلش رهبر است‏        

( 1125) هر پَرى بر عرض دريا كى پرد            

                             تا لَدُن علم لَدُنِّى مى‏بَرد

( 1126) پس چرا علمى بياموزى به مرد          

             كِش ببايد سينه را ز آن پاك كرد؟      

( 1127) پس مجو پيشى ، از اين سر لنگ باش            

             وقت واگشتن، تو پيش آهنگ باش‏        

( 1128) آخِرُونَ السّابِقون باش اى ظريف            

                   بر شجر سابق بود ميوه طريف‏      

( 1129) گر چه ميوه آخِر آيد در وجود            

              اوّل است او ز آن كه او مقصود بود      

( 1130) چون ملايك، گوى لا عِلمَ لَنا            

                       تا بگيرد دست تو عَلَّمتَنا

( 1131) گر در اين مكتب ندانى تو هِجا            

                 همچو احمد ، پُرّى از نور حِجى‏

( 1132) گر نباشى نامدار اندر بلاد            

                               گُم نه‏اى، اللّهُ اَعلَم بِالعِباد      

( 1133) اندر آن ويران كه آن معروف نيست            

             از براى حفظ گنجينه ی زرى است‏        

( 1134) موضع معروف، كى بنهند گنج؟            

                     زين قِبل، آمد فرج در زير رنج‏        

( 1135) خاطر آرد بس شكال اينجا و ليك          

                          بُگسلد اِشكال را اُستورِ نيك‏

***********************************

**شرح ابیات: از بیت 1121 تا 1135

( 1121) از گزافه كى شدند اين قوم، لنگ

                  فخر را دادند و بخريدند ننگ

گزاف نگفتم كه اين قوم لنگ شده‏اند زيرا كه آنها فخر را داده و ننگى خريدند

از گزافه: به عبث، بى‏دليل.

لنگ: كنايت از درمانده در كار دنيا. فقير ظاهرى.

ننگ: كنايت از حقارت آنان در ديده دنيا پرستان.

( 1122) پا شكسته مى‏روند اين قوم حج            

                 از حرج راهى است پنهان تا فرج‏

آنها با پاى شكسته بحج مى‏روند آرى از حرج و سختى بفرج و گشايش راه پنهانى هست‏

پا شكسته: كنايت از با عسرت، با سختى.

حَرَج: تنگى، سختى.

( 1123) دل ز دانش‏ها بشستند اين فريق            

               ز آن كه اين دانش نداند آن طريق‏

اين قوم دل را از دانشها شستند براى اينكه اين دانش باين راه آشنا نيست‏

دل از دانش‏ها بشستندنظیر:

   دفتر صوفى سواد حرف نيست              

                جز دل اسپيد همچون برف نيست‏

159/2

( 1124) دانشى بايد كه اصلش ز آن سر است            

           ز آن كه هر فرعى به اصلش رهبر است‏

اينجا دانشى لازم است كه از آن سو آمده باشد و اصلش در آن طرف باشد چرا كه فرع است كه مى‏تواند كسى را به اصل خود راهنمايى كند

( 1125) هر پَرى ، بر عرض دريا كى پرد            

                               تا لَدُن علم لَدُنِّى مى‏بَرد

هر پرى چگونه ممكن است عرض دريا را بپرواز طى كند علم لدنى است كه به لدن پى مى‏برد و بنزد او راهنمايى مى‏كند

لَدُن: نزد حق.

علم لدُنِّى: علمى است كه از جانب حق افاضه شود: وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً. 18: 65 (كهف، 65)      

( 1126) پس چرا علمى بياموزى به مرد            

                   كِش ببايد سينه را ز آن پاك كرد

بنا بر اين چرا يك علمى بمرد ياد بدهى كه سينه را بايد از آن دانش پاك كرد

( 1127) پس مجو پيشى، از اين سر لنگ باش            

                   وقت واگشتن تو پيش آهنگ باش‏

پس در اين طرف پيشى مجوى و لنگ باش تا در موقع بر گشتن پيش آهنگ باشى‏

( 1128) آخِرُونَ السّابِقون باش اى ظريف            

                       بر شجر سابق بود ميوه طريف‏

مصداق حديث «آخرون السابقون» باش كه ميوه لطيف بر درخت مقدم است‏

آخِرُون السَّابِقُون: نگاه كنيد به: شرح بيت: 3042/2.

( 1129) گر چه ميوه آخِر آيد در وجود            

             اوّل است او ز آن كه او مقصود بود

اگر چه ميوه در آخر بوجود مى‏آيد ولى در اول امر مقصود او بوده كه درخت بوجود آمده‏

( 1130) چون ملايك گوى لا عِلمَ لَنا            

                               تا بگيرد دست تو عَلَّمتَنا

چون ملايكه لا علم لنا بگو تا علمتنا از تو دستگيرى كند بگو نمى‏دانم تا بتو ياد بدهند

لا عِلمَ لَنا: گرفته از قرآن كريم است قالُوا سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلاَّ ما عَلَّمْتَنا: (بقره، 32)

گفتند پاكا كه تويى ما را دانشى نيست جز آن كه ما را آموخته‏اى.»

( 1131) گر در اين مكتب ندانى تو هِجا            

                     همچو احمد پُرّى از نور حِجى

اگر در مكتب اين عالم بى‏سواد صرف بوده حتى هجى حروف را هم ندانى چون حضرت رسول (ص ع) جانت از نور عقل و فرهنگ انباشته خواهد شد

هِجا: حروف تهجى (الف، ب، ت،…). كنايت از درس، دانش.

حِجى: عقل، خرد.

( 1132) گر نباشى نامدار اندر بلاد            

                              گُم نه‏اى، اللّهُ اَعلَم بِالعِباد

اگر در شهرها نامدار و معروف نباشى نقص تو نيست كه خدا به بندگان داناتر است و مى‏شناسد

اللَّهُ أعلَم…: خدا به بندگان داناست.

( 1133) اندر آن ويران كه آن معروف نيست            

               از براى حفظِ گنجينه زرى است‏

آرى براى نگهدارى گنج زر ويرانه‏اى لازم است كه معروف نباشد و كسى به آن پى نبرد

( 1134) موضع معروف، كى بنهند گنج ؟          

                       زين قبل آمد فرج در زير رنج

جايى كه شناخته مى‏شود كى گنج پنهان مى‏كنند اينكه فرج و گشايش در زير رنج و سختى پنهان شده از اين قبيل است‏

( 1135) خاطر آرد بس شكال اينجا و ليك            

                             بُگسلد اِشكال را اُستورِ نيك‏

در اينجا ذهن انسان اشكالاتى پيش مى‏آورد ولى اسب خوب آن است كه بندهاى سخت را پاره كند

اشكال: پا بند. آن چه بدان پاى ستور را بندند.

اُستور: ستور.

استور نيك: استعارت از كسى كه از نور الهى بهره‏مند است و از عهده دريافتن اشكال‏ها بر مى‏آيد.

در اين بيت‏ها چند نكته است كه در مطاوى مثنوى فراوان از آن سخن به ميان آمده است: يكى اينكه مردان حق از زيورهاى جهان بريدند و فقر را خريدند، و به حق رسيدند. ديگر اينكه دانش اين قوم علم‏هاى بر گرفته از درس و مكتب نيست، بلكه علم لدنى است. براى فرا گرفتن اين علم سينه پاك بايد تا بدان تابناك شود. خود را نادان به شمار آرى و دست نياز به سوى حق بر آرى. ديگر اينكه اين حقيقت را هر كس نتواند فهميد، اما آن كه را از جانب حق نورى در دل است بدان خواهد رسيد.

آنان كه پى دانش‏هاى صورى مى‏روند، سودى بر نمى‏دارند دانشى بايد كه فرا گيرنده را به خدا رساند و از خودى برهاند. چنين كسان اگر در اين جهان عقب مانده‏اند در آن جهان گوى سبقت برده‏اند. نزد مردم دنيا گمنام‏اند و در آسمانها بنام، چنان كه على (ع) فرمايد: «أسمَاؤُهُم فِى السَّماءِ مَعروُفَةٌ، وَ فِى الأرضِ مَجهُولَةٌ.» (نهج البلاغه، خطبه 187)

سپس فرمايد: مبحثى است دشوار و اشكال‏ها بسيار و علم صورى در گشودن آن گرفتار، اما آن كه از درياى معرفت الهى جامى چشيد، بند فكر را بريد و در حلّ آن سختى نديد.

***********************************

**متن ابیات:از بیت 1136 تا 1146

( 1136) هست عشقش آتشى اشكال سوز            

                             هر خيالى را برويد نورِ روز      

( 1137) هم از آن سو جو جواب اى مرتضا            

                   كين سؤال آمد از آن سو مر تو را      

( 1138) گوشه بى‏گوشه ی دل، شه رهى است            

               تابِ لا شرقىّ و لا غرب از مهى است‏        

( 1139) تو از اين سو و از آن سو چون گدا            

                      اى كُهِ معنى چه مى‏جويى صَدا

( 1140) هم از آن سو جو كه وقت درد، تو            

                       مى‏شوى در ذكر يا رَبّى دو تو        

( 1141) وقت درد و مرگ از آن سو مى‏نمى            

             چون كه دردت رفت چونى اعجمى؟  

( 1142) وقت محنت گشته‏اى اللّه گو            

           چون كه محنت رفت گويى راه كو؟        

( 1143) اين از آن آمد كه حق را بى‏گمان            

                     هر كه بشناسد بود دائم بر آن‏      

و آن كه در عقل و گمان هستش حِجاب ( حُجِیب)            

            گاه پوشيده است و گه بدريده جيب‏      

( 1145) عقل جزوى گاه چيره گه نگون            

                     عقلِ كلّى ايمن از رَيبُ المَنون‏      

( 1146) عقل بفروش و هنر ، حيرت بخر            

                     رُو به خوارى نه بخارا اى پسر

***********************************

**شرح ابیات: از بیت 1136 تا 1146

( 1136) هست عشقش آتشى اشكال سوز

                 هر خيالى را برويد نورِ روز      

عشق او آتشى است اشكال سوز البته نور روز هر خيالى را از بين مى‏برد

( 1137) هم از آن سو جو جواب اى مرتضا    

               كين سؤال آمد از آن سو مر تو را

تو جواب هر اشكالى را هم از آن طرف بخواه زيرا كه سؤال و مشكل تو هم از آن جا آمده‏

آمدن سؤال از آن سو: طرح مشكل‏هاى عقلانى در انديشه انسان زاده عقل است و عقل افاضتى است از عالم بالا به انسان، و معلوم است كه روح حيوانى را در حل اين مشكل بهره نيست و چون اشكال برخاسته از عقل است كه داده خداست گشودن آن را هم از خدا بايد خواست.

( 1138) گوشه بى‏گوشه دل شه رهى است            

               تابِ لا شرقىّ و لا غرب از مهى است

گوشه بى‏گوشه دل راهى است متعلق بشاه و تابش لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ 24: 35 از ماهى است كه تابيده و دل را روشن كرده است‏

لا شرقى و لا غربى: گرفته از قرآن كريم است زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ. 24: 35 (نور، 35)

( 1139) تو از اين سو و از آن سو چون گدا            

                      اى كُهِ معنى چه مى‏جويى صَدا

تو اى كوه معنى از اينجا و آن جا چرا انعكاس صورت مى‏جويى‏

( 1140) هم از آن سو جو كه وقت درد، تو            

                       مى‏شوى در ذكر يا رَبّى دو تو

هر چه مى‏جويى از آن طرف بجوى كه در موقع رنج و درد رو به آن طرف نموده صداى يا رب يا رب بلند مى‏كنى‏

( 1141) وقت درد و مرگ از آن سو مى‏نمى            

             چون كه دردت رفت چونى اعجمى؟

در موقع درد و مرگ به آن طرف متوجه مى‏شوى پس وقتى درد مى‏رود چرا نفهم مى‏گردى‏

اعجمى: كه سخن به زبان بيگانه (جز زبان خود) رسا نتواند گفت. مجازاً: رو گردان از حق، خدا نشناس.

مضمون آيه شريفه در سوره زمر كه مى‏فرمايد: وَ إِذا مَسَّ اَلْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِيباً إِلَيْهِ ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ 39: 8 يعنى وقتى آسيبى بانسان مى‏رسد خدا را مى‏خواند و بسوى او بر مى‏گردد پس از آن وقتى نعمتى باو عطا فرمود كسى را كه پيش از آن مى‏خواند فراموش مى‏كند

( 1142) وقت محنت گشته‏اى اللّه گو            

             چون كه محنت رفت گويى راه كو؟

در حال محنت رو بخدا مى‏كنى ولى وقتى محنت تمام شد مى‏گويى راه كو و از كدام راه بروم

وقت محنت اللَّه گو بودن: چنان كه در قرآن كريم است وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى اَلْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى‏ بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ اَلشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ. 41: 51 (فصلت، 51) و چون به انسان نعمتى ارزانى داريم روى مى‏گرداند و دورى مى‏كند و چون به شرى مبتلا مى‏شود دعاهايى طولانى دارد.

( 1143) اين از آن آمد كه حق را بى‏گمان            

                         هر كه بشناسد بود دائم بر آن‏

علت اين دو دلى اين است كه اگر كسى خدا را بدون گمان و شك بشناسد هميشه بر عقيده خود استوار خواهد بود

و آن كه در عقل و گمان هستش حِجاب(حجیب)            

             گاه پوشيده است و گه بدريده جيب‏

ولى آن كه در عقل و گمان محجوب شده گاهى بى‏پرده مى‏بيند و گاهى حق از نظرش پنهان مى‏گردد

حجاب: بايد «حجيب» خوانده شود.

( 1145) عقل جزوى گاه چيره گه نگون            

                     عقلِ كلّى ايمن از رَيبُ المَنون

بلى عقل جزئى گاهى غالب و گهى مغلوب است ولى عقل كلى از حوادث ريب و شك در امان است‏

رَيبُ المَنُون: مرگ. (طور، 30)

( 1146) عقل بفروش و هنر ، حيرت بخر            

                     رُو ، به خوارى، نه بخارا اى پسر

عقل و هنر بفروش و حيرت خريدارى كن بطرف خوارى و سبكى و سستى برو نه بطرف سختى‏

خوارى: كنايت از خود را به حساب نياوردن، خود را ناچيز شمردن.

بخارا: شهر معروف در ما وراء النهر كه نشأت گاه عالمان بسيار، از جمله محدث معروف محمد بن اسماعيل (وفات 253 يا 256 ه. ق) صاحب كتاب صحيح است. در اين بيت و بيت‏هايى كه نام بخارا در آن آمده اشارت است به علوم ظاهرى كه بيشتر براى خود نمايى و مجلس آرايى فرا مى‏گيرند.

    اى مقلّد از بخارا باز گرد            

                 رو به خوارى تا شوى تو شير مرد

1292/5

     آن بخارى غصّه دانش نداشت            

                چشم بر خورشيد بينش مى‏گماشت‏

3855/3

وسوسه‏ها كه زاده خواهش‏هاى نفسانى است يا شبهه‏ها و سفسطه‏ها كه محصول حكمت يونانى است، بسا كه مشكل‏ها در خاطر پديد آورد، اما آن كس كه بارقه‏اى از عشق حق در دل اوست اين اشكال‏ها را با آن عشق چون خار و خس بسوزاند و از ذهن دور گرداند.

دل آدمى چون شاه راهى به عظمت حق منتهى است و آن عظمت را حدود و جهتى نيست. آدمى گنجينه وديعت الهى است و كوهى را ماند كه پر از گوهر معنى است پس نبايد دچار وسوسه‏هايى شود كه جز صدايى نبود.

   آدمى كوهى است چون مفتون شود؟            

                 كوه اندر مار حيران چون شود؟

خويشتن نشناخت مسكين آدمى            

                        از فزونى آمد و شد در كمى‏

1000- 999/3

سپس فرمايد تو كه براى زدودن مشكل‏هاى مادى و ناتوانى‏هاى جسمى به خدا روى مى‏آورى پس اولى‏تر كه براى دور ساختن شبهه‏هاى عقلانى نيز از او يارى خواهى. عقل جزئى را كه مقدمات آن حس است بايد رها كرد چرا كه كشف آن ناقص است.

***********************************

***متن ابیات:از بیت 1147 تا 1156

( 1147) ما چه خود را در سخن آغشته‏ايم؟            

                   كز حكايت ، ما حكايت گشته‏ايم‏        

( 1148) من عدم و افسانه گردم در حَنين            

                       تا تَقَلُّب يابم اندر ساجدين‏        

( 1149) اين حكايت نيست پيش مردِ كار            

                 وصف حال است و حضور يارِ غار      

( 1150) آن اساطير اوّلين كه گفت عاق            

                       حرف قرآن را، بُد آثار نفاق‏      

( 1151) لا مكانى كه در او نور خداست            

           ماضى و مستقبل و حال از كجاست؟

( 1152) ماضى و مستقبلش نسبت به توست            

           هر دو يك چيزند پندارى كه دُوست‏        

( 1153) يك تنى او را پدر ما را پسر            

                       بام زير زيد و بر عمرو آن زَبَر        

( 1154) نسبت زير و زبر، شد ز آن دو كس            

         سقف سوى خويش يك چيز است بس‏      

( 1155) نيست مثلِ آن، مثال است اين سخن            

                         قاصر از معنىّ نو ، حرف كهن‏    

( 1156) چون لب جو نيست، مَشكا لب ببند            

               بى‏لب و ساحل بُدست اين بحرِ قند    

***********************************

***شرح ابیات: از بیت 1147 تا 1156

( 1147) ما چه خود را در سخن آغشته‏ايم؟            

                   كز حكايت ما حكايت گشته‏ايم‏

اكنون كه ما خود را بسخن مشغول كرده‏ايم از اينكه حكايت گفته‏ايم خود حكايت و افسانه شده‏ايم‏

آغشتن: آميختن. مشغول داشتن.

حكايت گشتن: داستان شدن، سمر گرديدن.

( 1148) من عدم و افسانه گردم در حَنين            

                           تا تَقَلُّب يابم اندر ساجدين‏

من در ناله‏هاى خود نيست شده و افسانه مى‏گردم تا آن كه مرا از حالى بحالى مى‏گرداند همان او كارى بكند كه در وصف ساجدين در غلطم

تقلب در ساجدين: گرفته از قرآن است. اَلَّذِي يَراكَ حِينَ تَقُومُ وَ تَقَلُّبَكَ فِي اَلسَّاجِدِينَ

آن كه تو را مى‏بيند چون بر مى‏خيزى [براى نماز] و اگر ديدن تو را ميان سجده كنندگان. (شعراء، 218- 219)

( 1149) اين حكايت نيست پيش مردِ كار            

                 وصف حال است و حضور يارِ غار

در پيش مرد كار اينكه مى‏گويم افسانه نيست بلكه وصف حالى است كه در حضور يار گفته مى‏شود

( 1150) آن اساطير اوّلين كه گفت عاق            

                           حرف قرآن را، بُد آثار نفاق‏

آن نافرمانى كه گفت اين از اساطير اولين است در سخن قرآن نفاق پيشه خود كرده بود

اساطِير أوّلين: افسانه پيشينيان. گرفته از قرآن كريم است

 

(انفال، 31) وَ إِذا تُتْلى‏ عَلَيْهِمْ آياتُنا قالُوا قَدْ سَمِعْنا لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا إِنْ هذا إِلاَّ أَساطِيرُ اَلْأَوَّلِينَ: 8: 31 و چون آيه‏هاى ما را بر آنان بخوانند، گويند شنيديم، اگر خواهيم مانند اين توانيم گفت. اين نيست جز افسانه‏هاى پيشينيان. و نيز در سوره مطففين: آيه 13، انعام: 25، نحل: 24، مؤمنون: 83، فرقان: 5، نمل: 68، أحقاف: 17، قلم: 15.

عاق: سركش نافرمان. و مقصود بعض مشركان عرب است.

( 1151) لا مكانى كه در او نور خداست            

            ماضى و مستقبل و حال از كجاست؟‏

لا مكانى كه نور خدايى در آن جلوه گر است گذشته و آينده و حالش كجا بوده‏

لا مكان: كنايت از مکان فرستادن آيت‏هاى قرآن.

مشركان در باره قرآن مى‏گفتند افسانه پيشينيان است. مولانا در رد آنان مى‏گويد اگر براى آيه‏هاى قرآن در سخنان ديگر پيمبران، همانند مى‏بينند، آن تابش نور الهى است بر همه آنان و برون از زمان و مكان.

بعض شارحان «لا مكان» را كنايت از شيخ و مرشد گرفته‏اند كه خلاف ظاهر است.

( 1152) ماضى و مستقبلش نسبت به توست            

             هر دو يك چيزند پندارى كه دُوست

ماضى و مستقبل از تو است و اين هر دو يكى هستند و در گمان تو دو مى‏نمايند

( 1153) يك تنى او را پدر ما را پسر            

                       بام زير زيد و بر عمرو آن زَبَر

يك نفر براى او پدر و براى ماپسر است بام زير زيد است و بالاى عمرو است‏

( 1154) نسبت زير و زبر شد ز آن دو كس            

        سقف سوى خويش يك چيز است و بس‏

اين نسبت زير و بالا از اين دو نفر بوجود آمده و گرنه سقف بخودى خود فقط يك چيز است‏

نسبت: از مقوله اعراض است و آن مفهومى است كه تعقل آن با قياس به غير، ممكن تواند بود و معنى آن در ذهن بدون ملاحظه غير ممكن نيست مانند بالا و پايين و آغاز و انجام.

( 1155) نيست مثلِ آن ، مثال است اين سخن            

                        قاصر از معنىّ نو، حرف كهن‏

اينكه ما گفتيم مثال است و گرنه مطلب مثل اين نيست زيرا سخنان كهنه اين معنى نو را نمى‏رساند

مثل: مشاركت چيزى است در تمام ماهيت.

مثال: جزئى بود كه براى روشن ساختن قاعده‏اى آرند، چنان كه در جمله: ضَرَبَ زَيدٌ عَمراً، گويند زيد فاعل و عمرو مفعول است.

مر على را در مثالى شير خواند            

                    شير مثل او نباشد گر چه راند

از مثال و مثل و فرق آن بران            

                  جانب قصّه دقوقى اى جوان‏

1942- 1941/3

( 1156) چون لب جو نيست ، مَشكا لب ببند            

               بى‏لب و ساحل بُدست اين بحر قند

اى مشگ چون اينجا لب جوى نيست پس لب بر بند زيرا اين درياى قند بى‏لب و بى‏ساحل است و كرانه ندارد

چون لب جو نيست: نسبت مشك و جوىِ روان هر چند نسبت خرد و كلان است، اما هر دو محدودند. مى‏توان بر لب جو نشست و مشك را پر كرد. اما از دريايى كه لب و ساحل ندارد مشك را پر كردن چگونه توان؟ سخن مولانا چنان كه بارها و از جمله در آغاز دفتر نخست فرمود انعكاسى است از آن چه از عالم ديگرى بدو الهام مى‏شود، و آن سخنانى است كه بزرگان طريقت پى در پى گفته‏اند. اين سخنان از درياى معرفت حضرت است كه به وسيله پيمبران و اوليا به مردم افاضه مى‏شود. و آن دريا برون از حد و زمان و مكان است. پيمبران و اوليايى كه حامل آن سخنان‏اند به حكم خاصيت جسمى در زمانى و مكانى معين به تعليم مى‏پردازند اما آن زمان و مكان نسبت به متعلم است نه نسبت به آنان.

شخص موسى (ع) نسبت به مردم در دوران فرعون مى‏زيسته است و شخص رسول اكرم (ص) در دوران مشركان عرب، اما بحقيقت هر دو آنان و همه پيمبران در همه ادوار هستند.

…………………………………………………….

 

بازدیدها: 270

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفده − 2 =