خانه / مقالات / قرآن / تدبر، تعقل ،تفکر / تدبر در قرآن شمارۀ 8

تدبر در قرآن شمارۀ 8

تدبر در قرآن شمارۀ (8)
در این قسمت در تکمیل بحث ظلم و بحث هدایت
( هاد ) و پیرامون ولی مرشد و …
عهد خدا که ولایت و امامت است به ظالمان نمیرسد : درسوره بقره / 124/ص 19: * وَ إِذِ ابْتَلىَ إِبْرَاهِمَ رَبُّهُ بِكلَِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنىّ‏ِ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَ مِن ذُرِّيَّتىِ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظَّالِمِينَ
و چون پروردگار ابراهيم، وى را با صحنه‏هايى بيازمود و او بحد كامل آن امتحانات را انجام بداد، بوى گفت: من تو را امام خواهم كرد ابراهيم گفت: از ذريه‏ام نيز كسانى را بامامت برسان فرمود عهد من بستمگران نمى‏رسد
از امام رضا علیه السلام روایت مفصلی در تفسیر برهان ج دوم ص 323 ( از عیون اخبارالرضا ج 1 ص 195 ح1 ) آمده است که ….فابطلت هذه الایه امامه کل ظالم الی یوم القیامه
و در ص 324 از عیاشی از صفوان جمال که ظالمین آن سه نفرند
از شافعی ابن مغازلی در کتاب مناقب سلسله سند را به ابن مسعود میرساند که رسول خدا ص فرمود منظور از دعای پدرم ابراهیم من هستم ….چون من و برادرم علی در برابر هیچ بتی سجده نکردیم پس مشمول دعای او قرار گرفتیم و خداوند مرا نبی و علی را وصی قرار داد
در تدبر قسمت 7پیرامون آیة 32 فاطر مطالبی گفته شد در اینجا از جمله روایات ذیل آن از امامان یک روایت می آوریم : در فاطر/32/ص438:ثمُ‏َّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ وَ مِنهُْم مُّقْتَصِدٌ وَ مِنهُْمْ سَابِقُ بِالْخَيرَْاتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذَالِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ
8862/ [12]- محمد بن العباس، قال: حدثنا حميد بن زياد، عن الحسن بن محمد بن سماعة، عن محمد بن أبي حمزة، عن زكريا المؤمن، عن أبي سلام، عن سورة بن كليب، قال: قلت لأبي جعفر (عليه السلام): ما معنى قوله عز و جل:
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا الآية؟ قال: «الظالم لنفسه: الذي لا يعرف الإمام»( ظالم به خویشتن کسی است که امام را نشناسد ) قلت: فمن المقتصد؟ قال: «الذي يعرف الإمام»( مقتصد کیست ؟ فرمود کسی که امام را بشناسد ) قلت: فمن السابق بالخيرات؟ قال: «الإمام» پیشی گیرنده به خوبیها کیست ؟ ( فرمود امام است )قلت: فما لشيعتكم؟ ( چه فضیلتی در این کار برای شیعیان است ؟ ) قال: «تكفر ذنوبهم، و تقضى ديونهم، و نحن باب حطتهم، و بنا يغفر الله لهم».
( گناهانشان بخشیده می شود و قرض هایشان ادا می شود و ما باب حطه و ریزش گناهان آنهاییم و تنها به وسیلۀ ما خداوند گناهان آنان را می بخشد )
بقیة روایات را به تفسیر برهان ج ص رجوع کنید
نتیجه آنکه :همانطور که در تدبر شمارۀ 7 بیان شد کسانی که امامت امامان ما را قبول ندارند ظالم اند و در نتیجه مستوجب لعن خداوند خواهند بود
بحث پیرامون ولی مرشد در قرآن آیۀ 17 سورۀ کهف:
آنانی که ولی مرشد ندارند ، هدایت کننده به صراط مستقیم ندارند و طبق روایات (هاد) وجود مبارک امیر مومنانند
گمراهان بی هدایت کننده ، محروم از راهنمائیهای ولی مرشد می باشند: سوره الكهف/17/ ص295 :وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَاوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَ إِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَ هُمْ فىِ فَجْوَةٍ مِّنْهُ ذَالِكَ مِنْ ءَايَاتِ اللَّهِ مَن يهَْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَ مَن يُضْلِلْ فَلَن تجَِدَ لَهُ وَلِيًّا مُّرْشِدًا
و خورشيد را بينى كه چون بر آيد از غارشان به طرف راست مايل شود و چون فرو رود به جانب چپ بگردد، و ايشان در فراخنا و قسمت بلندى غارند، اين از آيه‏هاى خداست هر كه را خدا هدايت كند او هدايت يافته است و هر كه را خدا گمراه كند ديگر دوستدار و دلسوزى و رهبرى برايش نخواهى يافت
تفسیر ولی مرشد از دیدگاه قرآن : یعنی علی( ع)
در سوره الجن/1 و 2 /ص572 : قُلْ أُوحِىَ إِلىَ‏َّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ الجِْنّ‏ِ فَقَالُواْ إِنَّا سمَِعْنَا قُرْءَانًا عجََبًا
(تو اى پيامبر) بگو از راه وحى به من چنين رسيده كه چند نفر از طايفه جن قرآن را شنيده و سپس به بقيه گفته‏اند: ما قرآنى عجيب شنيديم
يهَْدِى إِلىَ الرُّشْدِ فََامَنَّا بِهِ وَ لَن نُّشْرِكَ بِرَبِّنَا أَحَدًا
قرآنى كه به سوى رشد هدايت مى‏كند و به همين جهت بدان ايمان آورديم و هرگز احدى را شريك پروردگار خود نخواهيم گرفت
(پس اهل رشد بنا بر همین برهان که حکمیت را نزد خدا و رسول و امامان می برند مشرک نیستند و خواه ناخواه اثبات می شود که پیروان آنان موحدانندکه شرح آن در تدبر شمارۀ 7 گذشت )
سورة الأحقاف/ 29/ص 506:وَ إِذْ صَرَفْنَا إِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ الْجِنّ‏ِ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُواْ أَنصِتُواْ فَلَمَّا قُضىِ‏َ وَلَّوْاْ إِلىَ‏ قَوْمِهِم مُّنذِرِينَ
و به ياد آر آن زمان را كه عده‏اى از افراد جن را بسوى تو متوجه كرديم تا صداى تلاوت قرآن را بشنوند همين كه در آن مجلس حاضر شدند به يكديگر گفتند: خاموش باشيد ببينيم چه مى‏گويد و چون تمام شد به سوى قوم خود برگشتند و به انذار آنان پرداختند
قَالُواْ يَقَوْمَنَا إِنَّا سَمِعْنَا كِتَابًا أُنزِلَ مِن بَعْدِ مُوسىَ‏ مُصَدِّقًا لِّمَا بَينْ‏َ يَدَيْهِ يهَْدِى إِلىَ الْحَقّ‏ِ وَ إِلىَ‏ طَرِيقٍ مُّسْتَقِيمٍ
خطاب به قوم خود گفتند: ما كتابى را به گوش خود شنيديم كه بعد از حضرت موسى نازل شده و كتب آسمانى قبل را تصديق مى‏نمايد و به سوى حق و طريق مستقيم هدايت مى‏كند
پس معنای رشد : همانطور که در بالا بیان شد هدایت به سوی حق و طریق مستقیم است
و حق و صراط مستقیم علی (ع) است چون رشد است
پیامبر (ص) در نزدیکی وفات خویش روایت زیر را بیان فرمودند :حدثني محمد بن عكاشة، قال: حدثنا حسين بن زيد بن علي، قال: حدثنا عبد الله بن الحسن، عن أبيه، عن الحسن ( امام مجتبی ) (عليه السلام)، قال: «خطب رسول الله (صلى الله عليه و آله) يوما، فقال بعد ما حمد الله و أثنى عليه:
معاشر الناس، كأني ادعى فأجيب، و إني تارك فيكم الثقلين: كتاب الله و عترتي أهل بيتي، ما إن تمسكتم بهما لن تضلوا، فتعلموا منهم، و لا تعلموهم فإنهم أعلم منكم، لا تخلو الأرض منهم، و لو خلت إذن لساخت بأهلها.
ثم قال (عليه السلام): اللهم إني أعلم أن العلم لا يبيد و لا ينقطع، و أنك لا تخلي الأرض من حجة لك على خلقك، ظاهر ليس بالمطاع، أو خائف مغمور كي لا تبطل حجتك، و لا يضل أو لياؤك بعد إذ هديتهم، أولئك الأقلون عددا، الأعظمون قدرا عند الله.
فلما نزل عن منبره قلت له: يا رسول الله، أما أنت الحجة على الخلق كلهم؟ قال: يا حسن، إن الله يقول:
إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ فأنا المنذر، و علي الهادي.
قلت: يا رسول الله، فقولك: إن الأرض لا تخلو من حجة؟ قال: نعم، علي هو الإمام و الحجة بعدي و أنت الإمام و الحجة بعده و الحسين الإمام و الحجة و الخليفة بعدك و لقد نبأني اللطيف الخبير أنه يخرج من صلب‏
الحسين ولد يقال له علي سمي جده علي، فإذا مضى الحسين قام بالأمر بعده علي ابنه، و هو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله من صلب علي ولدا سميي، و أشبه الناس بي علمه علمي، و حكمه حكمي، و هو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله تعالى من صلب محمد مولودا يقال له جعفر، أصدق الناس قولا و فعلا، و هو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله تعالى من صلب جعفر مولودا يقال له موسى، سمي موسى بن عمران (عليه السلام)، أشد الناس تعبدا، فهو الإمام و الحجة بعد أبيه، و يخرج الله تعالى من صلب موسى ولدا يقال له علي، معدن علم الله، و موضع حكمه، و هو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله من صلب علي مولدا يقال له محمد، فهو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله تعالى من صلب محمد ولدا يقال له علي، فهو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله تعالى من صلب علي مولودا يقال له الحسن، فهو الإمام و الحجة بعد أبيه و يخرج الله تعالى من صلب الحسن الحجة القائم إمام شيعته، و منقذ أوليائه، يغيب حتى لا يُرى، فيرجع عن أمره قوم، و يثبت عليه آخرون وَ يَقُولُونَ مَتى‏ هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ و لو لم يكن من الدنيا إلا يوم واحد لَطَوَّلَ الله عز و جل ذلك اليوم حتى يَخرُجُ قائمنا، فيملأ الأرض قسطا و عدلا، كما ملئت ظلما و جورا، فلا تخلو الأرض منكم، أعطاكم الله علمي و فهمي، و لقد دعوت الله تبارك و تعالى أن يجعل العلم و الفقه في عقبي و عقب عقبي و زرعي و زرع زرعي».
عن علي بن إبراهيم، عن أبيه، عن محمد بن أبي عمير، عن ابن أذينة، عن بريد العجلي، عن أبي جعفر (عليه السلام) في قول الله عز و جل: إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ.
فقال: «رسول الله (صلى الله عليه و آله) المنذر، و لكل زمان منا هاد يهديهم إلى ما جاء به النبي (صلى الله عليه و آله)، ثم الهداة من بعده علي (عليه السلام)، ثم الأوصياء واحدا بعد واحد».

5447/ [5]- و عنه: عن الحسين بن محمد الأشعري، عن معلى بن محمد، عن محمد بن جمهور، عن محمد ابن إسماعيل، عن سعدان، عن أبي بصير، قال: قلت لأبي عبد الله (عليه السلام): إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ؟
فقال: «رسول الله (صلى الله عليه و آله) المنذر، و علي (عليه السلام) الهادي، يا أبا محمد، هل من هاد اليوم؟» قلت: بلى- جعلت فداك- ما زال منكم هاد من نور هاد حتى رفعت «3» إليك، فقال: «رحمك الله- يا أبا محمد- لو كان إذا نزلت آية على رجل ثم مات ذلك الرجل، ماتت الآية، مات الكتاب، و لكنه حي يجري فيمن بقي كما جرى فيمن مضى».
5448/ [6]- و عنه: عن محمد بن يحيى، عن أحمد بن محمد، عن الحسين بن سعيد، عن صفوان، عن منصور، عن عبد الرحيم القصير، عن أبي جعفر( امام باقر ) (عليه السلام) في قول الله تبارك و تعالى: إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ.
فقال: «رسول الله (صلى الله عليه و آله) المنذر، و علي (عليه السلام) الهادي، أما و الله ما ذهبت منا، و ما زالت فينا إلى الساعة».
و روى محمد بن الحسن الصفار، في كتاب (بصائر الدرجات) هذه الأحاديث
******************************
بحث خلیفه گان خداوند در قرآن در تدبر شمارۀ 6 گذشت :
وما در اینجا به آن بحث مطالب زیر را می افزاییم
در طه/25 تا 32/ص313 : قَالَ رَبّ‏ِ اشْرَحْ لىِ صَدْرِى(25) وَ يَسِّرْ لىِ أَمْرِى(26 وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانىِ(27) يَفْقَهُواْ قَوْلىِ (28) وَ اجْعَل لىّ‏ِ وَزِيرًا مِّنْ أَهْلىِ( 29)هَارُونَ أَخِى 30( )اشْدُدْ بِهِ أَزْرِى(31) وَ أَشْرِكْهُ فىِ أَمْرِى(32)
‏پس حضرت موسی وزیر و جانشین خود را از اهل خود که برادرش بود انتخاب کرد
در تدبر شمارۀ 6 روایت حاکم نیشابوری گذشت و در اینجا می افزاییم :
احمد حنبل رئیس فرقه حنابله از فقهای اهل سنت در کتاب فضائل الصحابه روایتی از رسول خدا(ص) می آورد که فرمود یاعلی (ع) انت منی بمنزله هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی
سوال به چه دلیل علی (ع )با پیامبر ص برادرند ؟
پاسخ : سوره الحجرات/ 10/ص 516 : إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُواْ بَينْ‏َ أَخَوَيْكمُ‏ْ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ لَعَلَّكمُ‏ْ تُرْحَمُونَ
تنها مؤمنين برادر يكديگرند پس بين برادران خود اصلاح كنيد و از خدا پروا كنيد، شايد مورد رحمش قرار گيريد
*********************************
سوال اهل کیست؟ پاسخ : کسی که تبعیت از پیامبر و یا وصی او کند
هود/ 42 به بعد/ص226 :وَ هِىَ تجَْرِى بِهِمْ فىِ مَوْجٍ كاَلْجِبَالِ وَ نَادَى‏ نُوحٌ ابْنَهُ وَ كَانَ فىِ مَعْزِلٍ يَبُنىَ‏َّ ارْكَب مَّعَنَا وَ لَا تَكُن مَّعَ الْكَافِرِينَ
قَالَ سََاوِى إِلىَ‏ جَبَلٍ يَعْصِمُنىِ مِنَ الْمَاءِ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَ وَ حَالَ بَيْنهَُمَا الْمَوْجُ فَكاَنَ مِنَ الْمُغْرَقِينَ(43)
وَ قِيلَ يَأَرْضُ ابْلَعِى مَاءَكِ وَ يَسَمَاءُ أَقْلِعِى وَ غِيضَ الْمَاءُ وَ قُضىِ‏َ الْأَمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلىَ الجُْودِىّ‏ِ وَ قِيلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظَّلِمِينَ(44)
وَ نَادَى‏ نُوحٌ رَّبَّهُ فَقَالَ رَبّ‏ِ إِنَّ ابْنىِ مِنْ أَهْلىِ وَ إِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَ أَنتَ أَحْكَمُ الحَْاكِمِينَ(45)
قَالَ يَنُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيرُْ صَالِحٍ فَلَا تَسَْلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنىّ‏ِ أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ ( 46) قَالَ رَبّ‏ِ إِنىّ‏ِ أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسَْلَكَ مَا لَيْسَ لىِ بِهِ عِلْمٌ وَ إِلَّا تَغْفِرْ لىِ وَ تَرْحَمْنىِ أَكُن مِّنَ الْخَاسِرِينَ( 47 )
***************************
سوال راهکار برای اهل شدن :
پاسخ : معیت با کسانی که در سوره النساء/69/ص89 آمده است : وَ مَن يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُوْلَئكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيهِْم مِّنَ النَّبِيِّنَ وَ الصِّدِّ يقِينَ وَ الشهَُّدَاءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُوْلَئكَ رَفِيقًا
و كسانى كه خدا و اين پيامبر را اطاعت كنند، كسانى خواهند بود كه همدم انبيا و صديقين و شهدا و و صالحينند، كه خدا مورد انعامشان قرار داده، و چه نيكو رفيقانى

بازدیدها: 64

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + پانزده =