خانه / مقالات / قرآن / تدبر، تعقل ،تفکر / تدبردر قران شمارۀ 10

تدبردر قران شمارۀ 10

به نام خداوند مهربان
تدبر در قرآن شمارۀ 10:
به دنبالۀ مباحث قبلی در این بخش حَسَنه در قرآن را بحث می کنیم :
یکی از واژه هایی که در قرآن کریم آیات متعددی در مورد آن آمده، حسنه است.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، حسنه را مطلق نیکی و خیر معنا می کنند.هنگامی که آیات قرآن را بررسی می کنیم متوجه می شویم که همة انسانها در روز قیامت بسیار محتاجند که حسنه را با خود به محضر خدا ببرند.
سورة انعام/160 /ص150: مَن جَاءَ بِالحَْسَنَةِ فَلَهُ عَشرُْ أَمْثَالِهَا وَ مَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يجُْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَ هُمْ لَا يُظْلَمُونَ
هر كس نيكى‏اى بيارد ده برابر آن دارد و هر كس بدى بياورد جز برابر آن سزايش ندهند و ستم‏شان نكنند
پرسش:این حسنه چیست که باید با خود به قیامت بردتا تامین کنندۀ رحمت الهی باشد
پاسخ:حسنه ولایت اهل بیت (ع) است
اثبات آن در آیات قرآنی :
سورة بقره/202-200/ص31 :فَإِذَا قَضَيْتُم مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُواْ اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ ءَابَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَا ءَاتِنَا فىِ الدُّنْيَا وَ مَا لَهُ فىِ الاَْخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ
پس هر گاه مناسك خود را تمام كرديد خدا را ياد آريد آن طور كه در جاهليت بعد از تمام شدن مناسك پدران خود را ياد مى‏كرديد بلكه بيشتر از آن اينجاست كه بعضى مى‏گويند: پروردگارا در همين دنيا به ما حسنه بده ولى در آخرت هيچ بهره‏اى ندارند.
این کروه در آخرت نصیبی از حسنه ندارندچون خود طلب نکردند
وَ مِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَا ءَاتِنَا فىِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فىِ الاَْخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ
و بعضى از آنان مى‏گويند پروردگارا به ما هم حسنه در دنيا بده و هم حسنه در آخرت و ما را از عذاب آتش حفظ كن
این گروه از پروردگار هم حسنۀ دنیا مانند گروه اول میخواهند وهم اضافه برآن حسنۀ آخرت که سپری از آتش دوزخ است را از خداوند طلب می کنند
در نتیجه :
أُوْلَئكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِّمَّا كَسَبُواْ وَ اللَّهُ سَرِيعُ الحِْسَابِ
ايشان از آنچه كرده‏اند نصيبى خواهند داشت و خدا سريع الحساب است
تا اینجا معلوم شد که حسنه سپری هست بر آتش دوزخ و بازدارنده مومن است بر عذاب دوزخ
به آیه زیر توجه فرمایید تا ازدعا کردن هر دو گروه آگاه شویم
دعای گروه دوم : در دعای حضرت ابراهیم(ع) در ابراهیم/37/ص260 : رَّبَّنَا إِنىّ‏ِ أَسْكَنتُ مِن ذُرِّيَّتىِ بِوَادٍ غَيرِْ ذِى زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ الصَّلَوةَ فَاجْعَلْ أَفِْدَةً مِّنَ النَّاسِ تهَْوِى إِلَيهِْمْ وَ ارْزُقْهُم مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
پروردگارا! من بعضى از ذريه خويش را در دره‏اى غير قابل كشت نزد خانه حرمت يافته تو سكونت دادم، پروردگارا! تا نماز بپا كنند، پس دلهاى مردمى از بندگانت را چنان كن كه به سوى آنان ميل كنند و از ميوه‏ها روزيشان ده، شايد سپاس دارند
آنانی که دلشان به ذریه ابراهیم میل می کند همان هایی هستند که شیعیان و پیروان ذریه حضرت ابراهیم اند که پیامبر ما و امامان بعد از او می باشند
که اینان هم اقامه نماز می کنند و هم از ثمرات و بهره های مادی سرزمین مکه بهره مند می شوند به عبارت دیگر هم حسنه دنیا و هم حسنة آخرت دارند
ولی گروه اول تنها از بهره های مادی حج یعنی حسنة دنیایی بهره می برند
خلاصه آنکه کسانی که مودت اهل بیت (ص) را ندارند وقتی در عرفات می آیند خداوند امکانات دنیایی آنها را توسعه می دهد ولی بهره در آخرت نصیب کسانی می شود که حسنه را همراه خود ببرند.
شاهددیگری برای گروه دوم :سورة نحل/30 /ص270: وَ قِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْاْ مَا ذَا أَنزَلَ رَبُّكُمْ قَالُواْ خَيرًْا لِّلَّذِينَ أَحْسَنُواْ فىِ هَاذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَ لَدَارُ الاَْخِرَةِ خَيرٌْ وَ لَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِينَ
و به كسانى كه پرهيزكارى مى‏كنند گفته شود پروردگارتان چه نازل كرده است. گويند خيرى نازل كرده است، كسانى كه نيكوكارى كرده‏اند در اين دنيا پاداشى نيك دارند و سراى ديگر بهتر است و سراى پرهيزگاران چه نيكوست
قابل توجه آنکه:
امام صادق (ص) در تفسیر این آیه می فرمایند: هر کس جزء متقین باشد دار دنیا به برکت آن حسنه، دار خوبی می شود و از زندگی دنیایی خویش نیز لذت می برد.
قابل توجه آنکه خداوند حسنه را در قیامت ده برابر می کند
شاهد سوم برای گروه دوم: نمل/89/ص385 : مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيرٌْ مِّنهَْا وَ هُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئذٍءَامِنُونَ
هر كه كار نيك انجام دهد پاداشى بهتر از آن دارد و آنان از وحشت آن روز ايمنند
پرسش:فزع قیامت شامل چه کسانی نمی شود؟
پاسخ:شامل کسانی که دارای حسنه باشند و آن ها اهل بیت و شیعیان آن ها یند
به شاهد سوم و آیه زیر دقت فرمایید:
خداوند در سورة نمل /87/ص384می فرماید: وَ يَوْمَ يُنفَخُ فىِ الصُّورِ فَفَزِعَ مَن فىِ السَّمَاوَاتِ وَ مَن فىِ الْأَرْضِ إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ وَ كلُ‏ٌّ أَتَوْهُ دَاخِرِينَ
روزى كه در صور، دمند و هر كه در آسمانها و در زمين است وحشت كند جز آنكه خدا بخواهد و همگى با تذلل به پيشگاه وى رو كنند
و اینهانیززمزمۀ آتش دوزخ را نیز نمی شنوند
خداوند در سورة انبیاء/102/ص331 می فرماید: لَا يَسْمَعُونَ حَسِيسَهَا وَ هُمْ فىِ مَا اشْتَهَتْ أَنفُسُهُمْ خَلِدُونَ
و حتى زمزمه آن را نشنوند و در آنچه دلهايشان بخواهد جاودانند
**در روز قیامت همة اهل محشر، زمین و آسمان دچار هول و اضطراب می شوند یک دسته فزع و ناراحتی ندارند (مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيرٌْ مِّنهَْا وَ هُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئذٍ ءامنون) کسانی که حسنه را با خود به صحرای محشر و برزخ ببرند آنها از این فزع در امان هستند.
دربارۀ گروه اول :سورة نمل/90 /ص385: وَ مَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فىِ النَّارِ هَلْ تجُْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
هر كه كار بد انجام دهد آنها به رو در آتش سرنگون شوند آيا جز در مقابل اعمالى كه مى‏كرده‏ايد سزايتان مى‏دهند
میزان پاداش اخروی مومنان در آخرت:
گروهی را در سورة قصص/84 /ص395: مَن جَاءَ بِالحَْسَنَةِ فَلَهُ خَيرٌْ مِّنهَْا وَ مَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يجُْزَى الَّذِينَ عَمِلُواْ السَّيَِّاتِ إِلَّا مَا كاَنُواْ يَعْمَلُونَ
هر كه نيكويى كند جزايى بهتر از آن دارد و هر كه بدى كند آنان كه بدى مى‏كنند جز خود آن عمل كيفرى ندارند
گروه دیگر را در سورة انعام/160 /ص150: مَن جَاءَ بِالحَْسَنَةِ فَلَهُ عَشرُْ أَمْثَالِهَا وَ مَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يجُْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَ هُمْ لَا يُظْلَمُونَ
هر كس نيكى‏اى بيارد ده برابر آن دارد و هر كس بدى بياورد جز برابر آن سزايش ندهند و ستم‏شان نكنند
ودر نهایت در سورة زمر /10/ص459 : قُلْ يَاعِبَادِ الَّذِينَ ءَامَنُواْ اتَّقُواْ رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُواْ فىِ هَاذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفىَّ الصَّابرُِونَ أَجْرَهُم بِغَيرِْ حِسَابٍ
بگو اى بندگان من كه ايمان آورده و از پروردگارتان مى‏ترسيد آنهايى كه در اين دنيا نيكى مى‏كنند پاداشى نيك دارند و زمين خدا هم گشاده است كسانى كه خويشتن‏دار باشند اجرشان را بدون حساب و به طور كامل درخواهند يافت
این آیه هم شاهد چهارمی برای گروه دوم است و هم تفسیر و تعیین میزان بی نهایت پاداش اخروی است :
پرسش:چرا طبق آیۀ بالا خانۀ دنیا، برای متقین خانۀ خوبی است؟
پاسخ: زیرا خداوند دار دنیا را برایشان وسعت می دهد (وَ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ ) هر چه قبول حسنه در وجود ما قوی تر شود زمین بازتر می گردد و ما از سجن دنیا و تعلقات آن خارج می شویم.
در روایت است که :الدنیا سجن المؤمن است و نه سجن المتقین چون متقین از آنجهت که دارای شرح صدر در نتیجۀ کسب حسنات بی شمار گشته اند بالاتر از مؤمنین هستند.
یک فضیلت برای متقین :
متقین کسانی هستند که : زمر/33/ص462:وَ الَّذِى جَاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
و كسانى كه سخن راست دارند و سخن راست را تصديق هم مى‏كنند تنها ايشانند پرهيزكاران
پرسش:مراداز عباد در زمر/10 چیست؟
پاسخ: عباد در این آیه شیعیان اهل بیت (ع) هستند به دلیل سورة زمر/18/ص460:الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئكَ الَّذِينَ هَدَئهُمُ اللَّهُ وَ أُوْلَئكَ هُمْ أُوْلُواْ الْأَلْبَابِ
همانهايى را كه به هر سخنى گوش مى‏دهند پس بهترين آن را پيروى مى‏كنند، آنان هستند كه خدا هدايتشان كرده و آنان هستند صاحبان خرد
در اول بحث گفتیم که حسنه ولایت خاندان نبوت است وشواهدی مفهومی دربارۀ حسنه از آیات قرآنی آوردیم هم اکنون به آیۀ زیر که مصداق و شاهد ادعای ما هست یعنی حسنه ولایت اهل بیت می باشد دقت فرمایید:
خداوند در قرآن کریم، حسنه را چطور تعریف می کند؟
سورة شوری/23 /ص486: ذَالِكَ الَّذِى يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسَْلُكمُ‏ْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فىِ الْقُرْبىَ‏ وَ مَن يَقْترَِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ
اين است همان كه خدا بندگان خود را بدان بشارت مى‏دهد، بندگانى كه ايمان آورده اعمال صالح كردند. بگو من از شما در برابر رسالتم مزدى طلب نمى‏كنم به جز مودت نسبت به اقرباء، و كسى كه حسنه‏اى به جاى آورد، ما حسنى بر آن حسنه اضافه مى‏كنيم كه خدا آمرزگار و قدردان است
*این بشارت برای چه کسانی است:شوری/22/ص485: تَرَى الظَّلِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَ هُوَ وَاقِعُ بِهِمْ وَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ فىِ رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِ لهَُم مَّا يَشَاءُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ذَالِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ
ستمگران را مى‏بينى كه از آنچه كرده‏اند بيمناكند، ولى بلاى همان كرده‏ها بر سرشان خواهد آمد، و كسانى كه ايمان آورده اعمال صالح كردند در باغهاى بهشت قرار گرفته، نزد پروردگار خود هر چه بخواهند دارند، و فضل بزرگ همين است
*بشارت برای عباد است عبادی که(الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ)
آثار محبت در قول و فعل متقین ظاهر می شود .هم به زبان می آورند و هم در عمل از ایشان تبعیت می کنند .و خدا می فرماید: شوری /23: وَ مَن يَقْترَِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ.
در نتیجه : اگر روایات اهل بیت(ص) را بررسی کنیم همه فرموده اند مراد از حسنه به نص آیة 23 سورة شوری، مودت فی القربی است و کسانی از وحشت روز قیامت در امان هستند که مودت فی القربی را با خود به محضر خداوند ببرند.

بازدیدها: 59

همچنین ببینید

موضوع«عصمت وحی آوران» از مثنوی معنوی توسط استاد محمد قدسی

عصمت وحی آوران (سوره الشوري) (51) (ص 488) وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − دو =